Home — Hejmen Up — Supren Back — Reen Next — Sekven

Primitive Adverbs

You may notice that many of these words appear to have an –aŭ ending. This is not an ending in the usual Esperanto sense; these words simply happen to have these as their last two letters, and the pair of letters has no particular meaning or function.

Adverbs of time
ankoraŭ	yet, still Susana ankoraŭ studas. Susan is still studying.
ankoraŭ ne	not yet, still not Tomaso ankoraŭ ne venis hejmen. Tom still hasn’t come home.
jam	already Petro jam legis tiun ĵurnalon. Peter has already read that newspaper.
jam ne	no longer; not any more Elizanjo jam ne vivas en Kalifornio. Lizzie doesn’t live in California any more.
nun	now Ni nun studas la duan mondmiliton. We are now studying the Second World War. Note: this word means approximately the same as the correlative ĉi tiam as adjective: nuna present; current Ni diskutu la nunan planon. Let’s discuss the current plan.
ĵus	just now Mi ĵus legis la ĵurnalon. I just read the paper.
tuj	immediately Se ni atakos morgaŭ, la malamiko tuj kapitulacos. If we attack tomorrow, the enemy will immediately surrender. as adjective: tuja immediate Ni postulos tujan kapitulacon. We will demand an immediate surrender.
hieraŭ	yesterday Hieraŭ ni manĝis bovaĵon. Yesterday we ate beef.
hodiaŭ	today Hodaŭ ni manĝas kokaĵon. Today we eat chicken.
morgaŭ	tomorrow Morgaŭ ni manĝos ŝafaĵon. Tomorrow we will eat mutton.

Adverbs of degree
pli	more Used to form the comparitive of adjectives and adverbs Li estas pli riĉa ol mi. He is richer than I. Ŝi kantas pli dolĉe ol najtingalo. She sings more sweetly than a nightingale.
plej	most Used to form the superlative of adjectives and adverbs Tio ĉi estas la plej bona el ĉiuj eblaj mondoj. This is the best of all possible worlds. Lilio glitkuras la plej rapide de ĉiuj membroj de la teamo. Lily skates the fastest of all the team members.
plu	further Mi ne parolos plu. I will not speak further. kaj tiel plu (k.t.p.) and so forth (etc.)
apenaŭ	hardly, scarcely Petro apenaŭ travivis la akcidenton. Peter scarcely survived the accident.
preskaŭ	almost Johano preskaŭ gajnis la vetkuron. John almost won the race. Ŝi havas preskaŭ kvin litrojn da lakto en la sitelo. She has almost five liters of milk in the pail.

Adverbs of proximity
The main use of the adverb «ĉi» is to turn a correlative meaning “that”-something into one that means “this”-something. Just place the word «ĉi» either before or after the «ti−» correlative to turn the meaning around:
tio	that [thing]	ĉi tio	this [thing]
tiu	that (or that person)	ĉi tiu	this (or this person)
tia	that kind	ĉi tia	this kind
ties	that person’s	ĉi ties	this person’s
tie	there	ĉi tie	here
tiel	that way	ĉi tiel	this way
tial	therefore, for that reason	ĉi tial	for this reason
tiam	then	ĉi tiam	now
tiom	that much	ĉi tiom	this much
Occasionally, the word «ĉi» is used all by itself in a sentence to mean simply “here”. This usage is less common now than in the past, so we almost always use the form «ĉi tie» nowadays.
The prefix «ĉi−» is used rather often, especially in adverbs, to mean “this”, such as «ĉi-jare» to mean “this year”. In writing, you will often see «ĉi-supre» or «ĉi-sube» to mean “above” or “below”, that is, earlier or later in this same document.
for	away Ĵetu la ŝtonon. Throw the stone Ĵetu la ŝtonon for. Throw the stone away Forĵetu la ŝtonon. Throw away the stone.
The adverb «for» can mean the opposite of «ĉi» to denote remoteness, rather than nearness. This usage is actually rather uncommon; the word is generally used alone, or as a prefix.
tie	there	tie for	way over there, yonder

Adverbs of emphasis
The adverb ajn adds emphasis to the ki–, i–, neni– and ĉi–, series of correlatives.
kio ajn	whatever Kio estas en la ŝranko, sufiĉos. What is in the cupboard will be enough. Kio ajn estas en la ŝranko, sufiĉos. Whatever is in the cupboard will be enough. Kion vi faras? What are you doing? Kion ajn vi faras? What in the world are you doing?
io ajn	anything at all Ĉu io mankas? Is something missing? Is anything missing? Ĉu io ajn mankas? Is anything missing? Is anything at all missing?
nenio ajn	nothing at all Nenio funkcias prave. Nothing works right. Nenio ajn funkcias prave. Nothing at all works right.
ĉio ajn	absolutely everything Ĉio estas bela. Everything is beautiful. Ĉio ajn estas bela. Absolutely everything is beautiful.
These adverbs modify the following word, even if it is a noun or pronoun. This allows Esperanto to make distinctions in writing that are generally made in English with voice emphasis:
almenaŭ	at least Almenaŭ la fratoj manĝis la kukon. At least the brothers ate the cake (even if no one else did). La fratoj almenaŭ manĝis la kukon. At least the brothers ate the cake (even if they did nothing else). La fratoj manĝis almenaŭ la kukon. At least the brothers ate the cake (even if they ate nothing else).
ankaŭ	also, too Ankaŭ ni aĉetis la gazeton. We, too, bought the magazine. Ni ankaŭ aĉetis la gazeton. We also bought the magazine (besides reading it at the newsstand). Ni aĉetis ankaŭ la gazeton. We also bought the magazine (besides the other material).
nur	only Nur Roberto vidis la krimon. Only Robert (and no one else) saw the crime. Roberto nur vidis la krimon. Robert only saw the crime (but did not report it). Roberto vidis nur la krimon. Robert only saw the crime (and nothing else).
eĉ	even Eĉ la gepatroj ĝuis la pupteatron. Even the parents enjoyed the puppet theater. La gepatroj eĉ ĝuis la pupteatron. The parents even enjoyed the puppet theater. La gepatroj ĝuis eĉ la pupteatron. The parents enjoyed even the puppet theater.
The adverb ambaŭ emphasizes the nearby plural noun or pronoun, or pair of nouns or pronouns, and means “both” (see the conjunction kaj...kaj for the equivalent emphasis of multiple words):
ambaŭ	both Ni ambaŭ ĝuis la teatraĵon We both enjoyed the play. Viljamo kaj Maria ambaŭ venis al nia domo. Bill and Mary both came to our house. La hundo manĝis ambaŭ la viandon kaj la terpomojn. The dog ate both the meat and the potatoes. Ŝajnas, via moŝto, ke la dukino amas nin ambaŭ. It appears, your excellency, that the duchess loves us both.
The adverb mem emphasizes the preceeding noun or pronoun:
mem	–self Karlo mem vidis la reĝon. Carl himself saw the king. Karlo vidis la reĝon mem. Carl saw the king himself. Mi vundis min. I hurt myself. Mi mem vundis min. I hurt myself. Mi vundis min mem. I hurt myself.
The adverb ja emphasizes the nearby verb, or the word jes or ne:
ja	indeed Ni ĉeestos la feston. We’ll attend the party. Ni ja ĉeestos la feston. We will attend the party.
jes	yes
jes ja	of course; certainly Ĉu min plaĉas pico? Jes ja! Do I like pizza? You bet!
ne	no; not
ja ne	of course not; certainly not Ja ne, Mose’! No way, José! Mi ne manĝos tiun sonserpentaĵon. I will not eat that rattlesnake steak. Mi ja ne manĝos tiun sonserpentaĵon! I will certainly not eat that rattlesnake steak!

Interrogative adverb
The adverb ĉu, placed at the beginning of a declarative sentence, changes it into a yes-or-no question. It can also go at the end of a statement as an interrogative tag:
ĉu	whether Vin plaĉas kinoj. You like movies. Ĉu vin plaĉas kinoj? Do you like movies? Vin plaĉas kinoj, ĉu ne? You like movies, don’t you? Vin plaĉas kinoj, ĉu? You like movies, right?
This is also the interrogative subordinating conjunction, meaning “whether”

Interrogative adverb

The adverb ĉu, placed at the beginning of a declarative sentence, changes it into a yes-or-no question. It can also go at the end of a statement as an interrogative tag:

ĉu

whether

Vin plaĉas kinoj. You like movies.

Ĉu vin plaĉas kinoj? Do you like movies?

Vin plaĉas kinoj, ĉu ne? You like movies, don’t you?

Vin plaĉas kinoj, ĉu? You like movies, right?

This is also the interrogative subordinating conjunction, meaning “whether”

Negative adverb
The adverb ne is the general negative adverb, and means the same as “not” in English:
ne	not Tio ne estas mia ĉapelo. That is not my hat. Karlo ne volas iri kun mi. Charlie doesn’t want to go with me. Mi ne vidis vian pluvmantelon. I haven’t seen your raincoat.
This is also the negative interjection, meaning “no”

Negative adverb

The adverb ne is the general negative adverb, and means the same as “not” in English:

not

Tio ne estas mia ĉapelo. That is not my hat.

Karlo ne volas iri kun mi. Charlie doesn’t want to go with me.

Mi ne vidis vian pluvmantelon. I haven’t seen your raincoat.

This is also the negative interjection, meaning “no”

Questions or suggestions? Please write, and I’ll get back to you.

(Ĝisdatigita 29 februaro 2004)